Ο κρητο-ρεμπέτικος νταλκάς.

Δεν θα μπορούσα μετά από απουσία ημερών να αποτυπώσω σκέψεις που θα πρόσθεταν προβληματισμούς στο μυαλό όλων όσων διαβάζουν αυτές τις γραμμές ή που θα όξυναν τα πνεύματα. Άλλωστε ο στόχος μιας ανάρτησης θεωρείται ορθός απ’ τη στιγμή που αποτυπώνεται η πραγματική σκέψη ή το πραγματικό συναίσθημα του γραφέα! Γι’ αυτό λοιπόν επέλεξα να επιστρέψω λίγο στη μουσική που τόσο πολύ όλοι αγαπούμε…

Την κατάθεση αυτής της ανάρτησης την αιτιολογώ ως καθαρά συναισθηματική και αυθόρμητη (μετά από την κατανάλωση ατόφιας ρακής με καλή παρέα). Θα κάνω λοιπόν μία μικρή αναφορά στα κρητικά νταμπαχανιώτικα τραγούδια ή μανέδες, δηλαδή στα μη χορευτικά τραγούδια των αστικών περιοχών της δυτικής Κρήτης. Ο όρος ταμπαχανιώτικα σχετίζεται με τους ταμπαχανέδες (τα βυρσοδεψεία) και με τα Ταμπάχανα, τις συνοικίες των βυρσοδεψών. Μερικοί τα χαρακτηρίζουν ”κρητικά ρεμπέτικα” και  έχουν το επίκεντρό τους στα Χανιά και το Ρέθυμνο ενώ το ρεπερτόριο αυτό συνδέεται με το μπουλγαρί, τον κρητικό ταμπουρά, κορυφαίος εκπρόσωπος του οποίου υπήρξε ο Στέλιος Φουσταλιέρης (1911-1993), ρολογάς και οργανοπαίκτης από το Ρέθυμνο.

Την Κυριακή 4 Μαρτίου 2012 η εκπομπή ”Αλάτι της γης” η οποία προβάλλεται στο τηλεοπτικό κανάλι ΕΤ-1 ετοίμασε ένα αξιόλογο αφιέρωμα στα ταμπαχανιώτικα τραγούδια και στη μνήμη του Σ. Φουστανέλη (μπορείτε να δείτε ολόκληρη την εκπομπή εδώ) κάνοντας γνωστό στο ευρύ κοινό αυτό το είδος της κρητικής μουσικής που μεταξύ άλλων σώζεται αλώβητο και το ίδιο νταλκαδιάρικο ως τις μέρες μας.

Παρόλο που θεωρώ τον εαυτό μου κάτοικο του πλανήτη γη, συνδύασα τον ήχο με εικόνα, δίνοντας μια γεύση από το άγριο νησί με τις γαλήνιες παραλίες και τις επιθετικές του βουνοκορφές. Ένα νησί που η μουσική παράδοση καλά κρατεί, αρκεί να ξέρεις να την επιλέγεις σωστά, από ανθρώπους που ξέρουν να εκτιμούν το παρελθόν και με την ίδια σεμνότητα να συνεχίζουν στο μέλλον.

This slideshow requires JavaScript.

Κάνοντας όμως μια αναφορά και στο σήμερα, το παρακάτω τραγούδι θεωρείται ένα εκπληκτικό μείγμα ταμπαχανιώτικων τραγουδιών όπως τον πισκοπιανό μανέ, Σαν είχες άλλον στην καρδιά, Όσο βαρούν τα σίδερα, Κράτα καλό λογαριασμό. Τραγουδάει ο Ψαρολάμπης (αδερφός του Ψαρογιώργη και γιος του Ψαραντώνη) μαζί με την Klaudia Delmer.

Κλείνω με ένα απόσπασμα από μία συνέντευξη του Νίκου Καζάντζακη σε γαλλικό ραδιόφωνο το 1955. Μεταξύ άλλων είπε:

«Πώς σου φάνηκε η ζωή, παππού;» ρώτησα μια μέρα ένα γέρο Κρητικό, εκατοχρονίτη, γεμάτο παλιές πληγές, τυφλό. Ζεσταίνονταν στον ήλιο, κουκουβιστός στο κατώφλι της καλύβας του. Ήταν περήφανος στ’ αυτιά, όπως λέμε στην Κρήτη. Δεν άκουε καλά. Τού επανέλαβα την ερώτηση: «Πώς σου φάνηκε η μεγάλη σου ζωή, τα εκατό σου χρόνια, παππού; Σαν ένα ποτήρι δροσερό νερό» μου απάντησε. «Και διψάς ακόμα παππού;» Σήκωσε απότομα το χέρι. «Καταραμένος αυτός που πια δε διψάει» φώναξε. Αυτοί είναι οι Κρητικοί. Πώς να μη τους κάνω σύμβολο;

Advertisements

16 thoughts on “Ο κρητο-ρεμπέτικος νταλκάς.

  1. KARIATIDA62 May 31, 2012 / 3:47 am

    Εσύ αισθάνεσαι πολίτης της γης???
    Μα δεν υπάρχει γη σε σένα αν λείπει απ’αυτήν η Κρήτη! :))
    Χαρακτηριστικό στοιχείο όλων ανεξαιρέτως των Κρητικών ! Ο τοπικισμός τους!

    Με την φωνή του Φουστανέλη, προτιμώ τα ταμπαχανιώτικα …

    • koufetarios June 1, 2012 / 8:08 am

      Χαχα Καρυάτιδα κι όμως δεν είμαι τοπικιστής, αυτό που δεν θα μπορούσα να αποχωριστώ από την Κρήτη είναι η μουσική της, πραγματικά στο λέω. Καλά ο Φουστανέλης έχει εκπληκτική φωνή γι’αυτά τα τραγούδια, η φωνή του Ψαρολάμπη Ψαραντωνίζει λίγο!

      Την καλημέρα μου!!

  2. katabran May 31, 2012 / 5:59 am

    τα “ταμπάχανα” θυμάμαι από τη γιαγιά μου το όνομα, ήταν συνοικία στη Σμύρνη…
    για όλα τα άλλα , φχαριστώ σε για το μουσικό ταξίδι!

    καλημέρα σου…

    • koufetarios June 1, 2012 / 8:06 am

      Katabran σ’ευχαριστώ..! Μα κάπως έτσι έγινε οι μουσικές των μικρασιάτικων πληθυσμών μπλέχτηκαν με την κρητική μουσική παράδοση και βγήκε αυτό το εξαιρετικό αποτέλεσμα.

      Καλή σου μέρα..!

  3. Τελευταίος May 31, 2012 / 6:54 am

    Koufetarie, πολύ όμορφη η ανάρτηση, τα τραγούδια και οι φωτογραφίες σου. Έστω και για λίγο ξέφυγα από την καθημερινότητα και τα προβλήματα. 🙂

    Την καλημέρα μου.

    • koufetarios June 1, 2012 / 8:04 am

      Να είσαι καλά Τελευταίε..! Ήταν από τις αναρτήσεις που κι ο ίδιος προσωπικά χάρηκα, η προσωπική μουσική ένταση της στιγμής επιθυμούσε την μεταφορά της εδώ!

      Καλή σου μέρα!!

  4. ο δείμος του πολίτη May 31, 2012 / 1:32 pm

    Εξαιρετική ανάρτηση, φίλε. Πραγματικό ταξίδι. Και ξέρεις την αγάπη και τη λατρεία των Μακεδόνων για τους Κρητικούς και τον πολιτισμό τους…

    • koufetarios June 1, 2012 / 8:01 am

      Σ’ ευχαριστώ Δείμε. Άν ξέρω λέει; Ποτέ σου να μην το έχεις ακούσει μόλις γνωρίσεις κάποιον βόρειο ξαφνικά η απόσταση εκμηδενίζεται και νιώθεις ότι βρήκες την αλληλεγγύη που δεν έβρισκες καν ανάμεσα στους συνηθισμένους νότιους συμπολίτες σου..!

  5. ainafets June 2, 2012 / 4:27 pm

    Την Κρήτη Μαβιέ μου, την έχω μες τη καρδιά μου…εκεί έζησα τις ωραιότερες στιγμές της ζωής μου, με τον μοναδικό μεγάλο μου έρωτα…έτσι ότι και να ακούσω για την Κρήτη με συγκινεί αφάνταστα…και σ’ ευχαριστώ γι αυτό το τρυφερό διάλειμμα!

    • koufetarios June 9, 2012 / 9:13 am

      Καθυστέρησα στην απάντησή μου Άιναφετς να με συγχωρείς..! Πολύ χαίρομαι που νιώθεις έτσι για την Κρήτη, αν και δεν νιώθω τοπικιστής, τέτοιες κουβέντες δεν μπορούν να μην σε αγγίξουν.

      Την πολύ καλημέρα μου!!!

  6. magikifoni June 3, 2012 / 8:26 pm

    Πολύ μαγικό το ταξίδι που μας πρόσφερες μέσα από αυτή σου την ανάρτηση Κουφετάριε… Οι ήχοι των τραγουδιών σου μου τσιμπούν την καρδιά και με αγγαλιάζουν 🙂 Οι φωτογραφίες σου κι αυτές υπέροχες και μου αρέσει που όλες έχουν μελαγχολικές αποχρώσεις… Τα σκοτεινά χρώματα και το ασπρόμαυρο δίνουν ένα ξεχωριστό συναίσθημα..!

    Καλό βράδυ κι ευχαριστώ!

    • koufetarios June 9, 2012 / 9:16 am

      Αν και με καθυστέρηση να σε ευχαριστήσω που πέρασες απ’ το Μαβί καφενείο! Χάρηκα πολύ που σου άρεσε αν πραγματικά είχα στην κατοχή μου ένα ωραίο καφενέ με τέτοια μουσική θα πίναμε το καφεδάκι μας.. 🙂

      Καλή σου μέρα!

  7. onlyandjustme June 3, 2012 / 10:48 pm

    Καταπληκτικό το αφιέρωμα…Όμως,όλη η ουσία είναι μια και μόνο φράση,ενός ανθρώπου 100 χρονών,που κουβαλούσε τη σοφία και την εμπειρία των χρόνων του..”καταραμένος αυτός που πια δε διψάει”….καλημέρα κουφετάριε!!συνέχισε τις υπέροχες αναρτήσεις! 🙂

    • koufetarios June 9, 2012 / 9:17 am

      Με τιμάς με τα λόγια σου πραγματικά. Μα αυτό που κάνει τελικά μια ανάρτηση ευχάριστη κι ωραία είναι τέτοιες φράσεις όπως του Καζαντζάκη που μας γεμίζουν την ψυχή..!!

      Την καλημέρα μου..!!

  8. moodytimes June 5, 2012 / 10:04 am

    Kι εγω στον παππου θα μείνω, όταν με ρωτάνε “δεν έχεις βαρεθεί να μαζεύεις και να ακούς μανιωδώς δίσκους έχεις άπειρους,δε κουράστηκες να ασχολείσαι με ταινίες τόσες έχεις δει?Πότε θα ωριμάσεις?”

    Αλοίμονο σε αυτόν που “ωριμάζει”….δε λέω καταραμένος γιατι μπορεί να ακουστεί άκομψο.
    Πολύ ωραία καταχώριση.

    • koufetarios June 9, 2012 / 9:20 am

      Moody σ’ευχαριστώ πολύ για το σχόλιό σου. Έτσι ακριβώς όπως το λες είναι όχι όμως και καταραμένος. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το σώμα μας ωριμάζει, γερνάει, αλλά την ψυχή μας πρέπει να την διατηρούμε νέα, φρέσκια, ζωντανή..!

      Καλημέρα!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s